Sunday, April 24, 2016

કાવ્ય - સ્ફૂરણા

બપોરે  બરાબર બાર વાગ્યે  પર  જ્યારે માથા પર આવ્યો  સવિતા;
ત્યારે બુદ્ધિ  બગડતા કર્યો સંકલ્પ  -  હું પણ લખું એક  કવિતા 

કલમ ઝાલી ચડ્યો વિચારે કે - "નથી દેખાતી ક્યાંય નવીનતા;
બીજું બધું તો ઠીક છે, પણ લખવી શાના પર મારે કવિતા?"

પહેલી વર્ષા, ઘૂઘવતો સાગર કે ખળખળ વહી જતી સરિતા;
કે પહેલો પહેલો પ્રેમ ને કોઈના રૂપ પર લખું હું એક કવિતા ?

ગરીબી ને મોંઘવારી, વળી નિરક્ષરતા ને સામ્પ્રદાયિક્તા;
કે કૌભાંડોયુક્ત ગંદા રાજકારણ પર જે લખું એક કવિતા? 

કવિ કલ્પનાઓ પણ વિચારી - મૃગજળ, ખપુષ્પ ને સ્વર્ગની દિવ્યતા ;
શમા પરવાના, ચંદ્ર - ચકોર,...વગેરે તોયે  ના સુઝી કોઈ કવિતા !

લખ્યું થોડું આડુંઅવળું ત્યાં પેનમાં રીફીલને વિષે થઇ રિક્તતા;
રીફીલ બદલી, કડક ચા પીધી ને ફરી બેઠો લખવા હું કવિતા .

એકાએક સ્ફૂર્યો વિચાર ને સર્જાઈ આ સોનેટ પ્રકારની કવિતા.
મનિષ ! કાવ્યસર્જનના પ્રયત્નો પર જ લખી નાખ એક કવિતા.

ખ-ક1

મારું હાળું, એના મગજમાં શું ય ભૂત પેઠું ?
તે આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

મેહુલની હારે, વીજળીના અજવાળે
આજે આકાશ ચડ્યું કવિતાને રવાડે
છુપાયો વાદળ પાછળ સવિતા
ને ઘોડાપુર સાથે દોડી સરિતા

ગગનની ગર્જના થતા, ઝરણું તો જાય નાઠું
આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

હરિત વસ્ત્રે શરમાણી  આ ધરા
પણ નભ-કથા ના સમજી જરા
બારી વગરના દીવાનખંડને સજાવવા
વિરાટના વૈભવને કચકડે કંડારવા

કોઈક કલારસીકે કેમેરાને ક્લિક કીધું
આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

વ્યર્થ વાતો નદી ઝરણા આગળ
કદાચ થોડુક સમજ્યો સાગર !
ન સમજ્યા ધરતી, ચંદ્ર કે રવિ
એ વાત સમજી ગયો એક કવિ

ઇન્દ્ર-ધનુષ સેતુ વાટે આકાશ અવતર્યું હેઠું
આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

"ક્યારેક ઉદય તો ક્યારેક અસ્ત,
છેવટે તો બધું થતું કાળગ્રસ્ત
ચાહે હોય શ્યામ વાદળોની ઘટા
કે હોય સંધ્યા - ઉષા ની વૈભવી છટા

પણ મુજ સ્થિતપ્રજ્ઞને મન એ બધું સરખું
આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

"હિમત નવ હારજે કદી, તું વિપતીમાં
ગુલમહોર ખીલે કાળઝાળ ગરમીમાં
કશું નથી અહીં સનાતન શાશ્વત
જે બને તે જોયે રાખ તું સાક્ષીવત

જે આજે છે ચડતીમી, તે કાલે પડતું હેઠું
મનિષ મારું આ ખ-કવન લોકોને  કહેજે તું "

મારું હાળું, એના મગજમાં શું ય ભૂત પેઠું ?
તે આ આકાશ, એક વાર કવિતા લખવા બેઠું 

તું

તું હસે તો ફાગણ, તું રડે તો શ્રાવણ
મૌસમ મારી તું જ, સમયની મિથ્યા આવનજાવન

તું મલકાય તો માલપુઆ, અને તું ખીજાય તો ખીચડી
ભોજન મારું તું જ, રસોડામાં મિથ્યા આવનજાવન

તું ચાહે તો ચા, અને તું કોપાય તો કોરાડી
કપ-રકાબી પણ તું જ, હોટલમાં મિથ્યા આવનજાવન

તું સુખી તો SAVE અને તું દુ:ખી તો DELETE
File Manager પણ તું જ, Mouse થી cursor ની મિથ્યા આવનજાવન

તારી વાણી વીણા , તારું મૌન મૃદુંગ
લય-તાલ પણ મારા તું જ, સપ્તસુરોની મિથ્યા આવનજાવન

તું હસે તો Distinction અને તું રડે તો Remedial
Marksheet પણ મારી તું જ, Internals ની મિથ્યા આવનજાવન

તારું સ્મિત સોનેરી સવાર, તું રડે તો રાત
schedule પણ મારું તું જ, ક્ષણોની મિથ્યા આવનજાવન

તારો સ્નેહ Signal અને તારી નફરત Noise
CMRejection પણ તું જ, Dolby NR ની મિથ્યા આવનજાવન

તારો આનંદ અમૃત, અને તારો વિષાદ વિષ
જામ પણ મારો તું જ, મધુશાલામાં મિથ્યા આવનજાવન

તારી ખુશી Vcc અને તારી ઉદાસી Ground
Power Supply પણ તું જ, Current ની મિથ્યા આવનજાવન

તારો પ્રેમ pink city Jaipur અને તારી નફરત નડિયાદ
શહેરો  બધા તું જ, બસ-ટ્રેનોની મિથ્યા આવનજાવન

તારું લટકું Laher Pepsi, તારું ઝટકું  ઝટપટ ગુટખા
તામ્બુલમાં લવલી પણ તું જ, પાનની દુકાને મિથ્યા આવનજાવન

તારી હા તો Pole અને તારી ના તો Zero
S-Plane પણ મારું તું જ, Root-Locus ની મિથ્યા આવનજાવન

તારો શ્વાસ ઓક્સીજન , તારો ઉચ્છવાસ CO2
કાર્ડિયોગ્રામ પણ તું જ, ધડકનોની મિથ્યા આવનજાવન 

Sunday, July 05, 2015

જુદા - જુદા

આ ગઝલના છે સર્વ શેર જુદાજુદા
દરેક શેરમાં છે, અંદાજ જુદાજુદા

ક્ષણોના સરવાળાની જિંદગીની અદા
જેમાં હર ક્ષણે છે મિજાજ જુદાજુદા

દોસ્તો અને દુશ્મનોના ક્યાં નામ છે અલાયદા?
માત્ર બોલવાના છે, અલ્ફાઝ જુદાજુદા

ભલે હોય સર્વને માટે, સમાન કાયદા
રંક-રાયને માટે છે ગજ જુદાજુદા

કોઈ ધિક્કારે છે તો કોઈ થાય છે ફિદા
ચહેરા એક જ છે, છે મહોરા જુદાજુદા


નથી સાંભળવી  કોઈને પોતાની નિંદા
પણ ચર્ચાય છે અન્યના દોષો જુદાજુદા 

જ્યારે સહસા આવી પડે છે કોઈ વિપદા
તો મુખ ફેરવી લે, સંબંધી જુદાજુદા 

અસત્યને પક્ષે જાય છે બધા ચુકાદા
સત્ય માટે મંગાય છે પુરાવા જુદાજુદા 

ખુરશીને લોભે નેતા બને પ્રિયંવદા
રામના નામે તરે પત્થરા જુદાજુદા 

ખાદીના સ્વચ્છ કપડા, પણ છે મન ગંદા
ચાવવાના-દેખાડવાના દાંત જુદાજુદા 

આ સંઘ કાશીએ પહોંચશે કદા ?
છે દરેક નાવિકના, કિનારા જુદાજુદા 

નથી રહેતું અહી કોઈ સુખી સર્વદા
બદલે છે દુ:ખના પ્રકાર જુદાજુદા 

દરિદ્રનારાયણને દે દ્વારેથી જ વિદા
પછી પૂજે નિષ્પ્રાણ પત્થરો જુદાજુદા 

પસ્તાતા હશે ક્યારેક ઉપર બેઠા ખુદા,
વ્યર્થમાં મોકલ્યા પયંગબરો જુદાજુદા 

અજ્ઞાનના તિમિર હણોને માં શારદા
આત્મા પર છે માયાના પડ જુદાજુદા 

શા માટે ગઝલ રચો છો, પંચમદા?
સુલભ છે ઊંઘવાના ઔષધ જુદાજુદા 

Sunday, May 03, 2015

IC-7485 "એ"

એક વખત મને થઇ અંત:સ્ફૂરણા કે કૈંક લખું 
પણ હૃદયના ભાવવાળા શબ્દો જ ન જડ્યા તો શું લખું?

શિયાળાની સવારે પુષ્પ પરની તુષારબિંદુઓની જોઈ સવારી પણ...
ભીંજાયેલા મુખ પર નીતરતા પાણીને જોઇને થયું કૈંક લખું

એ તુષારબિંદુઓમાં ઉગતા સૂર્યનું પ્રતિબિંબ જોયું પણ...
તમારી આંખોમાં પડતા મારા પ્રતિબિંબને જોઇને થયું  કૈંક લખું

વાદળોની ઘટા વચ્ચે જોયું એક ઇન્દ્રધનુષ રંગબેરંગી પણ...
ચાંદ જેવા ખુબસુરત ચહેરા પરના તલને જોઇને થયું  કૈંક લખું

પવનની લહેરખીઓથી લહેરાતા જોયા એ લીલા ઘાસ પણ...
હવાથી ઉડતી તમારી જુલ્ફોને જોઇને  થયું કૈંક લખું

સરોવરજળમાં કાંકરી ફેકતા ઉઠતા જોયા તરંગો પણ....
હસતી વખતે તમારા ગાલમાં પડતા ખંજનોને  જોઇને થયું કૈંક લખું

ભરતી વખતે ઘૂઘવતા સમુદ્રમાં જોઈ એ ઉઠતી લહેરો  પણ...
નીલીનીલી આંખોમાં ઉછળતા પ્રેમના સાગરને જોઇને  થયું કૈંક લખું

ક્ષણભર માટે ચમકીને છુપાઈ જતી જોઈ એ વીજળી પણ...
આંખોમાં છુપાયેલ એ એકરારને જોઇને  થયું કૈંક લખું

પહાડ પરથી ખળખળ વહી જતા જોયા ઝરણા પણ...
તમારા ખડખડાટ નિર્દોષ હાસ્યને જોઇને થયું  કૈંક લખું

ઉપર નીલા આકાશમાં હારબંધ ઉડી જતા પંખીઓને જોયા પણ...
હસતી વખતે દેખાતી દાડમકળી જેવી દંતપંક્તિને  જોઇને થયું કૈંક લખું

મૃદુ સ્પર્શથી શરમાયેલ જોયા એ લજામણીના પાન પણ...
લજ્જાથી ઝુકેલી એ પલકોને  જોઇને થયું કૈંક લખું

ઉનાળાની બપોરના જોયો એ ધગધગતા સૂર્યને પણ...
ગુસ્સાથી વધુ સુંદર થયેલ ચહેરાને જોઇને  થયું કૈંક લખું

સૂર્યનાં કોમળ કિરણોમાં મંદમંદ મલકાતું જોયું એક ગુલાબ પણ...
રતુબંડા હોઠો પરના એ મંદ સ્મિતને  જોઇને થયું કૈંક લખું

આમ્રકુન્જમાં છુપાઈને ટહુકતી કોયલનો ટહુકો સાંભળ્યો પણ...
તમારા કોકિલકંઠી સુમધુર ધ્વનિની મીઠાશ સાંભળીને  થયું કૈંક લખું

ખીલતી કળીમાંથી ઉગતા ફૂલને જોયું એક વખત પણ....
એ આંખોમાં ઉગતા એક ગુલાબી સ્વપ્નને  જોઇને થયું કૈંક લખું

સંગીતના સાતેય સૂરોની સરગમ સાંભળી જોઈ પણ....
તમારા પગે બંધાયેલ ઝાન્ઝારોના ઝણકાર માટે  થયું કૈંક લખું

વર્ષાના પહેલા સ્પર્શે રોમાંચિત થયેલ જોઈ એ ધરતીને પણ....
ચોરીછૂપીથી થયેલ તમારા પહેલા સ્પર્શ માટે થયું  કૈંક લખું

એક વાર એક રંગબેરંગી પતંગિયાને ફૂલ પર બેઠેલું જોય પણ...
મારી સામે તમને બેસેલ જોઇને થયું  કૈંક લખું

ચંદ્ર ચકોર અને તારાઓ પણ બન્યા એ વાતના સાક્ષી કે,
રાતભર જાગતી "એ" ને જોઇને મનિષને થયું  કૈંક લખું

પણ શું લખું?